Op 14 juni was de grote zaal van Beeld & Geluid gevuld met ruim honderd onderzoeksjournalisten. Voor het NPOX Lab: Onderzoeksjournalistiek nodigde NPOX Elena Egawary (BBC) Mark Schapiro (Center for investigative reporting) Marcel Metze (Groene Amsterdammer) Simon Rogers (The Guardian) en Dr. Sheri Fink (ProPublica) uit om hun visie te geven op de toekomst van onderzoeksjournalistiek.
Waarom? Onderzoeksjournalistiek is een van de kerntaken van de Publieke Omroep, maar is -zeker in deze tijden- een kwetsbaar genre. Om onderzoeksjournalisten een extra impuls geven om nog beter te worden in hun vak; organiseerde NPOX een speciaal Lab met inspirerende keynotes in de ochtend en exclusieve workshops voor talentvolle onderzoeksjournalisten in de middag.
Gerard Timmer, directeur Video NPO, opende het Lab met een verwijzing naar een bezoek aan de 60 minutes redactie bij CBS en was duidelijk geïnspireerd. Door de trots die ze hebben vanwege de vele gewonnen Emmy Awards en de uitstraling die dát heeft op CBS als nieuwsorganisatie. Timmer: “De Publieke Omroep heeft een sterke traditie op het gebied van onderzoeksjournalistiek… de ambitie is nu om de uitstraling van onze parels in dit genre te verbreden naar de publieke omroep als geheel.” Hij benadrukt dat het genre voor de Publieke Omroep van groot belang is en blijft. Elke beschikbare euro moet zo effectief mogelijk worden besteed en dat de content relevant is voor het publiek, is belangrijker dan ooit. “We moeten de kansen en de nieuwe tools die voor onderzoeksjournalistiek tot onze beschikking staan zien én omarmen, daar ligt de basis” aldus Timmer.
Maar hoe creëer je die kansen en wat maakt een goed verhaal tot een succes?
Elena Egawary is gespecialiseerd in data journalism. “I’m an investigative journalist, I am a bit of a geek, know how to work with data and I have been teaching journalists how to use Excel to find stories for a number of years now.” Egawary werkt o.a. voor BBC Panorama en BBC Newsnight. Haar boodschap: “Data journalism is about finding new stories, not about nice graphics”. Egawhary gebruikt data als uitganspunt voor research en gaat op zoek naar het verhaal er achter door cijfers te analyseren en gesprekken te voeren met betrokkenen. Twee verhalen waar Egawhary aan meewerkte en die op deze manier tot stand kwamen zijn: - Panorama: Baby Peter Connelly - Panorama: Assault on Justice
Mark Schapiro (Center for Investigative Reporting) loopt al even mee in de wereld van onderzoeksjournalistiek. Schaprio beschrijft de gevolgen van globalisering voor onderzoeksjournalistiek en benadrukt dat internationale samenwerking juist nu belangrijker is dan ooit: “In a world where money and power moves freely across borders we have to understand how this works”.
Het andere punt dat Schapiro graag onder de aandacht brengt is de kracht van crosspromotie. Hij schetst een beeld van het veranderende medialandschap, zijn conclusie: “In this world, different media can collaborate”. Tenslotte bespreekt hij de verantwoordelijke taak van publieke omroepen voor de democratie. Hij verwijst hierbij naar de volgende publicaties: - Media System, Public Knowledge and Democracy : A Comparative Study Door: James Curran, Shanto Iyengar, Anker Brink Lund and Inka Salovaara-Moring
Marcel Metze begeleidt jonge onderzoeksjournalisten van De Groene Amsterdammer Masterclass die begin dit jaar van start ging. Tijdens het Lab ging de presentatrice van de dag, Eva Jinek, hierover met hem in gesprek. Na een oproep in het weekblad meldden ruim 130 mensen zich aan voor de Masterclass onderzoeksjournalistiek, uiteindelijk werden na strenge selectie 8 talenten geselecteerd die 3 á 4 dagen per week in twee groepen werken aan een verhaal. Het eerste verhaal over overheidssteun aan betaald voetbal werd onlangs gepubliceerd.
Waarom deze investering van De Groene Amsterdammer? Metze is van mening dat er in het huidige klimaat nu er steeds minder geld en ruimte is voor onderzoeksjournalistiek juist geïnvesteerd moet worden in de toekomst. “Is this story made for free?” vraagt Jinek… Behalve onkostenvergoeding verdienen de deelnemers niets. De Groene Amsterdammer geeft de deelnemers een kans om onder begeleiding ervaring op te doen met als resultaat de publicatie nieuwe verhalen.
The Guardian is een voorloper op het gebied van data journalism. Het brein achter de kleine afdeling van de Britse nieuwsdienst is Simon Rogers. “Making the numbers make sense” is de opdracht voor data journalisten anno nu aldus Rogers. Duur of moeilijk? Nee, bij The Guardian wordt veel gebruik gemaakt van gratis online tools (zoals Google spreadsheets )die voor iedereen toegankelijk zijn.
De data journalism workflow van The Guardian:
Een bekend voorbeeld van The Guardian is het project MP’s Expenses. Bij dit project werd het publiek ingezet om te helpen bij de verwerking van de gigantische hoeveelheid documenten. Rogers vertelt dat de de oproep aan het publiek meerder malen in diverse vormen is gedaan. Wat volgens hem het best werkt als je publiek wilt betrekken bij een onderzoek is om duidelijke (kleine) opdrachten te geven, deadlines te communiceren en gebruik te maken van elementen uit de gaming industrie. Andere voorbeelden uit de keynote van Rogers vind je op http://www.guardian.co.uk/data
Pulitzer Prize winnaar Dr. Sheri Fink sluitt de ochtend in Beeld & Geluid af met een indrukwekkende presentatie over het verhaal achter haar prijswinnende publicatie The Deadly Choices at Memorial en de werkwijze van de onafhankelijke Amerikaanse online nieuwsorganisatie ProPublica. Volgens Fink biedt het snel veranderende medialandschap veel kansen voor de journalistiek. Het model achter ProPublica biedt uitkomst in tijden waarin advertentie inkomsten dalen, oplages van kranten dalen, afdelingen van tv- en radiostations worden wegbezuinigd en er wordt gekort op buitenland reportages en onderzoeksjournalistiek. Hoe dan?
- ProPublica wordt gefinancierd door donateurs en fondsen (deze partijen hebben op geen enkele manier inspraak op inhoud van de publicaties) - Er werken 34 journalisten en er zijn 7000 citizen reporters bij betrokken - ‘Short form’ verhalen worden gepubliceerd op de website - Er wordt veel gebruik gemaakt van data - In samenwerking met andere media wordt gewerkt aan ‘long form’ publicaties - Er wordt veel samengewerkt met lokale verslaggevers - ProPublica publiceert onder Creative Commons - “Steal our data” content wordt ter download aangeboden. Zie ook: http://www.propublica.org/nerds
Is er in het internet tijdperk nog wel behoefte aan lange verhalen van meer dan 30.000 woorden? Ja, is het antwoord van Fink, de vraag is hoe en waar je deze stukken het best kunt publiceren. ProPublica werkt samen met de meest uiteenlopende partijen (bv. Amazon / Kindle) op zoek naar nieuwe oplossingen voor de toekomst van onderzoeksjournalistiek.
“No mather were you are: look for opportunities, dig deep, tell important stories and NOT give up!”Dr. Sheri Fink
Lees hier alles over het festival NPOX11 Festival Blog
FESTIVAL NPOX10
FESTIVAL NPOX09
FESTIVAL NPOX08
FESTIVAL NPOX07
NPOX VANAF NU
En verder
NPOX gaat na jaren met inspirerende workshops en festivals verder in een andere vorm, maar nog steeds relevant en inspirerend. Meer weten? Suggesties voor een brainstorm of workshop? Neem contact op.
